Apple Dosyası: İyi Çocuklar Nasıl Kazandı?

Silicon Vadisinin Hikayesi:


Neden bilgi çağına geçiş Silikon Vadisi’nde gerçekleşti? Bir tesadüf müydü yoksa tarihsel bir gelişimin sonucu muydu? Kaliforniya’nın kuzeyindeki bu bölgenin 20.yüzyılın başlarında, iklimi ve zengin meyve ağaçları nedeniyle dünyanın gıda tedarikçisi olabileceği öngörülüyordu. Coğrafya derslerinden hatırlarsak, Kaliforniya bölgesinin şaşırtıcı bir şekilde Akdeniz bölgesi dışında Akdeniz iklimine sahip tek yer olduğunu düşündüğümüzde meyve ağırlıklı gıda işi çokta şaşırtıcı olmamalı. Amerika’nın batıya doğru genişlemesi sırasında, daha maceracı daha özgüvenli ve muhtemelen daha açık görüşlü insanların bölgeye yerleşmesi, teknoloji devriminin gerçekleşmesine katkı sağlamış mıdır karar vermesi zor. Bölgenin bilim yuvası Stanford Üniversitesi’nin bu devrimde katkıları bir çok araştırmacı tarafından kanıtlanmış durumda. Silikonun Kaliforniya’da zengin şekilde bulunan kumdan yapılan bir ürün olması da tesadüf olmamalı. 1971 yılında üretilen ilk mikroçip, Silikon Vadisinin lider olma yolunda artık kaçınılmayacak noktaya geldiğinin habercisiydi.


İlk Apple Logosu

Apple ‘ın Çıkış Felsefesi


Apple 1976’da kurulduğunda ilk logosu olan “elma ağacının altında oturan Isaac Newton” logosu şirketin nasıl bir düşünce yapısıyla kurulduğunun ilk göstergesiydi. Kurucularından olan ve bugünlerde adı çok da bilinmeyen Wayne’nin şirketteki 3’de bir hissesini 800 dolara ortaklara satması ise Apple’ın 50 yıla yaklaşan tarihi boyunca gerçekleştirdiklerini bir çok iş adamının neden ve nasıl yapıldığını anlamasının çok da kolay olmayacağının göstergesi gibiydi.

Macintosh’ın Doğuşu

Macintosh o güne kadar olan bilgisayar dengesini değiştirmiş ve insanların bilgisayara erişen kişi sayısını arttırmıştı. İlk kişisel bilgisayar olmasının yanında, fare kullanımıyla kolaylaştırılmış bir grafik arayüze sahip olması Macintosh’un bugüne kadar gelen başarısının ilk adımıydı.


Zor Yıllar


Jobs’un Ceo olarak o zamanın Pepsi Ceo’su Gil Amilio’ya söylediği şu söz Apple’ın klasik anlamda bir iş yapısına sahip olmadığının bir başka göstergesiydi. “Hayatın boyunca şekerli su mu satmak istiyorsun yoksa dünyayı değiştirmek mi?

Dünyayı değiştirmek hiç kolay olmamıştı ve bundan sonra da olmayacaktı. 90’larda yaşanan Microsoft’un yükselişi ve Jobs’un Apple ‘dan ayrılma süreci Apple için sancılı bir dönemin habercisiydi. Günümüzde çok popüler olan girişimcilik ruhunda, başaramasan bile bir sonraki denemeyi yapmalısın mantığı o yıllarda Apple için geçerliydi. Apple kurucu değerlerine geri dönmeye ve Jobs ile yeniden çalışmaya başlamaya karar verdiğinde, kazanan takımı geri çağırmak gerekiyordu. Macintosh, bilgisayar devrimini gerçekleştirmişti ve internetin yükselişe geçtiği 2000’lerde bunu yeniden sağlayacak makina iMac’di. iMac’in başarısı sonrası Apple gözüne yeni bir sektörü kestirmişti bile.


iPod


İnternet çağında Napster gibi dosya paylaşım programları sonrası müzik endüstirisi ilk krizini yaşıyordu ve bu krizden nasıl çıkacakları hakkında hiç bir fikirleri yoktu. Apple iPod ile sadece nasıl müzik dinlediğimizi değil tüm müzik endüstrisini değiştirdi. iTunes ile tamamen yasal bir şekilde şarkı satın alabiliyor ve bunların onbinlercesini yanınızda taşıyarak müzik dinleyebiliyordunuz. O günlerde zamana ayak uyduramayan bir çok geleneksel müzik grubu Napster’a karşı çıkacaklarına daha popüler bir hedef olduğu için iTunes’a mesafeli durmuşlardı ancak bugün geldiğimiz noktada iPod ve iTunes bugünkü müzik endüstrisinin nefes almasına sebep olan ürünler oldu. Müzik endüstrisi 80lerde yaptığı dev cirolara yine geri döndü ve çok daha havalı ve teknolojik olarak.


iPhone


iPod’daki başarı o kadar hızlı olduki birçok kişi nasıl olduğunu henüz kavrayamadan bir sonraki adımın ayak sesleri duyulmaya başladı. Apple’ın tarihine ve felsefesine yakından bakan birisi ise Newton örneğini yakından biliyordu. Newton Jobs geri döndükten sonra ilk iptal edilen projelerden biri olsa da , kasada uygun ortamı bekliyordu. Ama önce para kazanma vaktiydi. 2007 yılında Jobs sahneye çıktığında ve iPhone’u duyurduğunda, Microsoft’un o günkü Ceo’su Ballmer’ın kahkahalar atarak dalga geçmesi ama aynı zamanda Samsung’un hemen fotokopi makinalarını çalıştırarak taklide başlaması yeni dönemin nasıl şekilleneceği noktasında ilk sinyalleri vermişti. Microsoft tüketici pazarında tamamen erirken, Samsung ve benzeri kopya makineleri Uzakdoğu’daki elektronik piyasasının yükselişinin habercisiydi.


Newton


Hatırlamayanlar için Newton neydi? El yazısıyla not aldığınızı ve bunu notlara kaydettiğinizi düşünün. Yazdıklarınızı istediğiniz yaz karakterine dönüştürdüğünüzü, sonrasında bilgisayarınıza aktardığınızı yada takviminizi yanınızda taşıdığınızı, Bugün tıpkı iPod gibi Newton’un notlar uygulaması da iPhone için bir yazılım olarak karşımızda. 1993 yılında Newton Apple’ın mobil bilgisayar çağı için ilk haykırışıydı. Jobs’un geri dönüşü sonrası, ürün sadeleştirme stratejisi sonrası ilk iptal edilen ürünlerden biri olsa da 15 yıl sonra iPad olarak yeniden karşımıza çıkacaktı.

Kasadan geri çıkan devrim, iPad

“Bilgisayar mı? O ne Anne?” Kişisel bilgisayarı dünyaya kazandıran firma, en yeni iPad reklamlarında birinde hayatında hiç bilgisayar kullanmamış bir ortaokul çocuğuna bu soruyu sordurtuyordu. iPad ile tüm yaratıcılığını gösteren z kuşağına bir çözüm üretmiş olmanın gururunu taşıyordu aslında Apple. Daha mobil, daha yaratıcı, daha girişimci ve daha hızlıydı z kuşağı. iPad ise bir bilgisayar mıydı yoksa tablet mi tartışmaları arasında Apple yenilikler üretmeye devam edecekti.


Saat


İlk tanıtım sırasında, AppleWatch bizi en zorlayan ürünlerden biri demişti, Apple’ın dizayn şefi Jonny Ive. “iPhone’u üretirken hepimiz o dönem telefonlarımızdan nefret ediyorduk. iPhone öncesi telefonlar hayatımıza istediğimiz katkıyı sağlamıyordu. Saat için ise tam tersi söz konusuydu. Saatlerimiz kolumuzda bize zamanı doğru aktaran bir moda ikonuydu. Saati daha iyi nasıl yapabilirizi çok düşündük.” AppleWatch kolunuzdaki iPhone olmuştu. Sağlık konusunda çığır açmıştı. Doktorunuza bilgi aktarmak anlık olabiliyordu. Sabah koşularınıza daha motive bir şekilde çıkabiliyordunuz. Yüzyıllardır İsviçreli saatçilerin övündüğü saati doğru aktarma işlemini teknoloji sayesinde Apple bir üst noktaya taşımıştı.


Tim Cook

Servisler


Servisler Apple için yeni gelir kaynağı mı yoksa artık Apple cihaz üretmeyecek mi? Apple kurulduğu günden itibaren yazılımı ve donanımı bir arada sunan teknoloji odaklı bir firma oldu. Teknolojinin bugün geldiği konumda yazılımlar ve hizmetler ile servis sağlayarak fark yaratmak mümkün. Hardware olarak başlayan iPod’un bugün iPhone içinde bir yazılım olarak yaşıyor olması ve sonrasında Apple Music ile teker teker şarkı satın almaktansa tüm şarkılara ulaşabileceğiniz abonman hizmetine geçilmesi tüketici için hem ürünleri daha kolay erişilebilir yapmakta hem de Apple’a yeni kazanç modelleri oluşturmakta. Apple hali hazırda olan teknolojileri diğerlerinde farklı yapmak konusunda uzman. AppleNews servisler içerisinde Apple’ın tarzını ortaya koyabileceği en önemli hizmet. Apple gazeteciliği kurtarabilir mi? Yalan ve sahte haberciliğin sonu geldi mi?

Clickbait modeli yıllardır www’in içerisinde bir böcek gibi dolaşmakta ve mikrop gibi yayılmakta. Oysa www 90’larda ilk ortaya çıktığında yarattığı özgür ortam ile ve bilgiye herkesin ulaşması konularında yarattığı devrimsel özellikle günümüzde hakim olan sistemleri bile değiştirebilecek bir yenilik olarak görülüyordu. Peki sistem www’i nasıl yendi ve niye yendi? Facebook ve Google’ın hakim olduğu habercilikte son kullanıcıya, sadece o haberin yada reklamın para veren kişiler tarafından istenen şekli ve adeti gösterilmekte. Bu Google ürünlerinde kullanıcı mı sensin yoksa kullanan mı sensin sorusunu akla getirmekte. Jobs’un “Hayatın boyunca şekerli su mu satmak istersin?” sorusuna benzer şu soru soruluyor aslında Apple tarafından kullanıcıya: “Kendi kişisel verilerin üzerinden para kazananlara teslim olmak mı istersin yoksa sana kaliteli içerik, hizmet ve cihaz sunanlara destek mi vermek istersin.” Apple kişisel güvenlik ve gizlilik konularında ne kadar ciddi olduğunu geçtiğimi on yılda attığı bir çok adımda gösterdi. Günümüzde çok konuşulan "sahte haberler" iş modeli, gerçek gazetecilik içeriği üretmeye giden çalışmayı engellemekle kalmıyor etkili bir şekilde politik ajandaları yaymak, insan gruplarına saldırmak, kötü muamele etmek için tasarlanan el yapımı propaganda yöntemine dönüşüyor.


Gizlilik ve FBI


Amerika’da gerçekleşen bir terörist saldırı sonrası FBI’ın Apple’dan katilin telefon şifrelerini istediğinde Apple buna karşı çıkmış ve o günden itibaren süren bir tartışmanın da fitilini ateşlemişti. İşin doğru Apple kişilerin özel şifrelerine kendisinin dahi erişiminin olmadığını, tüm sistemi bu şekilde kurduğunu söylemişti. Yasa koyucular kişilerin kişisel bilgilerine ulaşmak için dünyanın bir çok ülkesinde kanunları değiştirmenin yollarını aramaktalar. Apple ise mahkeme kararıyla elindeki bilgileri her zaman yetkililere iletmekte. Ancak kişisel verilerin korunması, gizliliği ve kişilerin özgürlükleri konularında gösterdiği çaba takdire şayan.


Çevre


Silikon vadisinde gerçekleşen devrim sonrası, Çin’de gerçekleşen üretim devriminden Apple sonuna kadar yararlandı. Daha uygun üretim maliyetleri bir çok firmayı olduğu gibi Apple’ı da Çin’e yönlendirdi. Şu anki Apple CEO’su Tim Cook’un önceki görevi Çin’deki bu devasa üretim zincirini kurmaktı. Bunu yaparken Apple hem Çin’i hem de dünyayı değiştirmeye devam etti. Daha çevreci fabrikaların kurulmasına öncülük etti. Geri dönüşümlü malzemeler kullanılmasını sağladı. Şu anda dünyanın tüm noktalarındaki Apple ofisleri ve mağazaları sadece yeşil enerji ile elektrik ihtiyaçlarını sağlamaktadır. Jobs ve Ive’nın Apple’daki son projesi olan Silikon Vadisi’ndeki yeni Apple Kampüs tamamen çevreci bir anlayış ile yapılmıştır.


Gelecek


Apple’ın kuruluşunda yer alan kişisel tamamen değişti. Yepyeni yüzler 50 yıllık süreçte oturmuş şirket profilini daha yaratıcı bir şekilde bir sonraki 50 yıla taşıyacaktır. Dünya değişirken, teknolojinin devrimsel firması Apple’ın etik değerleri bu düzen de ne kadar yer bulacak hep birlikte göreceğiz.



2 görüntüleme
Sizi Arayalım
Adres:
Telefon

Kadıköy:

Archerson Köşkü,

Şefikbey Sok. No:3

Kadıköy - İstanbul

info@archerson.co

Tel: 0216 599 01 38

Faks: 0216 599 04 06

Cep: 0542 610 82 82

Acarkent:

Coliseum 

Acarkent 9. Cadde

Beykoz - İstanbul

info@archerson.co

  • Facebook Sosyal Simge
  • Instagram
  • YouTube

© 2020 Archerson A.Ş.